Tarif Bilgileri
- Hazırlık süresi: 20 dakika
- Pişirme süresi: 55–60 dakika
- Toplam süre: Yaklaşık 1 saat 20 dakika
- Porsiyon: 6 kişilik
- Zorluk seviyesi: Kolay
- Pişirme sıcaklığı: 180°C
- Tarif türü: Ana yemek
- Yaklaşık enerji: Porsiyon başına 620 kcal
Malzemeler
Graten için
- 1,2 kg sert dokulu patates
- 10–12 büyük dilim jambon
- 300 g dilimlenmiş raklet peyniri
- 150 g rendelenmiş Emmental peyniri
Türkiye’de domuz ürünü tüketmeyenler dana jambon veya hindi jambon kullanabilir.
Kremalı sos için
- 30 g tereyağı
- 30 g un
- 500 ml tam yağlı süt
- 150 ml sıvı krema
- 1 tatlı kaşığı Dijon hardalı, isteğe bağlı
- Tuz
- Taze çekilmiş karabiber
- 1 tutam muskat rendesi
Üzeri için
- Provence otları veya kuru kekik
- İnce kıyılmış taze maydanoz, isteğe bağlı
Kaynak tarifte 1,2 kg patates, 300 g raklet peyniri, 150 g Emmental ve süt-krema bazlı bir sos kullanılmaktadır.
Hangi Patates Kullanılmalıdır?
Bu tarif için pişerken dağılmayan, sert dokulu patates çeşitleri tercih edilmelidir.
Patateslerin ince dilimlendiğinde şeklini koruması, gratene daha düzenli bir görünüm kazandırır. Aynı zamanda kremalı sosu çekerek içeride yumuşak ve lezzetli bir doku oluşturur.
Patatesleri yaklaşık 3–4 mm kalınlığında eşit dilimler hâlinde kesmek önemlidir. Çok kalın dilimler geç pişebilir; çok ince dilimler ise kolayca parçalanabilir.
Raklet Peyniri Yerine Ne Kullanılabilir?
Raklet peyniri, kolay eriyen ve belirgin aromaya sahip bir peynirdir. Bulamadığınız durumlarda şu peynirlerden yararlanabilirsiniz:
- Kaşar peyniri
- Gruyère
- Emmental
- Comté
- Mozzarella
- Cheddar
Raklet lezzetine en yakın sonuç için Emmental veya Gruyère ile kaşar peynirini karıştırabilirsiniz.
Mozzarella daha uzayan ve yumuşak bir yapı sağlarken, eski kaşar daha güçlü bir peynir aroması verir.
Jambonlu Patates Graten Nasıl Yapılır?
1. Fırını ve patatesleri hazırlayın
Fırını önceden 180°C alt-üst ayarda ısıtın.
Patateslerin kabuklarını soyun ve yıkayın. Bir mandolin veya keskin bıçak yardımıyla patatesleri yaklaşık 3–4 mm kalınlığında eşit yuvarlak dilimlere kesin.
Patatesleri doğradıktan sonra uzun süre suda bekletmeyin. Fazla nişastanın tamamen uzaklaşması, sosun patateslere tutunmasını zorlaştırabilir.
2. Kremalı sosu hazırlayın
Tereyağını orta ateşte bir tencerede eritin.
Unu ekleyin ve çırpıcıyla karıştırarak yaklaşık 1 dakika kavurun. Unun renginin koyulaşmamasına dikkat edin.
Ilık sütü azar azar eklerken karışımı sürekli çırpın. Böylece sosun içinde topak oluşmasını önleyebilirsiniz.
Sütün tamamını ekledikten sonra sıvı kremayı ilave edin.
Sosu tuz, karabiber ve bir tutam muskatla tatlandırın. Daha belirgin bir aroma için isteğe bağlı olarak Dijon hardalı ekleyin.
Sos koyulaşıp pürüzsüz bir kıvam alıncaya kadar birkaç dakika pişirin. Kaynak tarifte sos; tereyağı, un, süt ve kremayla hazırlanarak birkaç dakika koyulaştırılmaktadır.
3. Fırın kabını hazırlayın
Geniş bir fırın kabını hafifçe tereyağıyla yağlayın.
Patates dilimlerini, katlanmış jambon parçalarını ve raklet peyniri dilimlerini fırın kabına sırayla yerleştirin.
Malzemeleri dik veya hafif eğimli şekilde birbirine yakın dizerek şık bir görünüm oluşturabilirsiniz.
Alternatif olarak klasik graten düzeninde yatay katlar da hazırlayabilirsiniz:
- Patates dilimleri
- Jambon
- Raklet peyniri
- Bir miktar kremalı sos
Malzemeler bitene kadar aynı sıralamayı tekrarlayın.
4. Kremalı sosu ekleyin
Hazırladığınız sıcak sosu patates, jambon ve peynir katlarının üzerine yavaşça dökün.
Sosun aralara ulaşması için fırın kabını tezgâha birkaç kez hafifçe vurabilir veya bir kaşıkla boşlukları açabilirsiniz.
Sosun her patates dilimine ulaşması, gratenin eşit şekilde yumuşamasını sağlar.
5. Peynirle kaplayın
Gratenin üzerine rendelenmiş Emmental peynirini eşit şekilde serpin.
Bir miktar Provence otu veya kuru kekik ekleyin.
Daha yoğun ve kızarmış bir üst yüzey için rendelenmiş peynire az miktarda parmesan da karıştırabilirsiniz.
6. Fırında pişirin
Fırın kabını önceden ısıtılmış 180°C fırına yerleştirin.
Yaklaşık 55–60 dakika pişirin.
Üst kısmı çok hızlı kızarırsa kabı alüminyum folyoyla gevşekçe kapatın. Pişirmenin son bölümünde folyoyu çıkararak peynirin kızarmasını sağlayın.
Patateslerin pişip pişmediğini kontrol etmek için ortalarına ince uçlu bir bıçak batırın. Bıçak kolayca giriyorsa patatesler hazırdır. Kaynak tarifte gratenin 180°C’de 55–60 dakika pişirilmesi önerilmektedir.
7. Dinlendirin ve servis edin
Grateni fırından çıkardıktan sonra hemen kesmeyin.
Yaklaşık 10 dakika oda sıcaklığında dinlendirin. Bu süre içinde sos ve erimiş peynir hafifçe toparlanır, böylece graten daha düzgün porsiyonlara ayrılır.
Üzerine ince kıyılmış maydanoz serpip sıcak olarak servis edin.
Patates Gratenin Mükemmel Olması İçin Püf Noktaları
Patatesleri eşit kalınlıkta kesin
Dilimler aynı kalınlıkta olmadığında bazıları tamamen yumuşarken bazıları sert kalabilir. Mandolin kullanmak en dengeli sonucu verir.
Sosu topaksız hazırlayın
Sütü bir anda eklemek yerine azar azar dökün ve sürekli çırpın. Sütün ılık olması sosun daha kolay birleşmesine yardımcı olur.
Peyniri kontrollü kullanın
Raklet ve Emmental tuzlu olabilir. Sosu tatlandırırken önce az miktarda tuz ekleyin ve gerekirse artırın.
Fırın kabını aşırı doldurmayın
Malzemelerin kabın üst kenarına çok yaklaşması, kaynayan sosun fırına taşmasına neden olabilir.
Dinlendirme süresini atlamayın
Fırından yeni çıkan graten oldukça akışkan olabilir. On dakika dinlendirmek hem kıvamı hem de sunumu iyileştirir.
Patatesleri önceden haşlamak gerekir mi?
Patatesler yeterince ince kesildiğinde önceden haşlanmaları gerekmez. Ancak daha kısa sürede pişirmek için dilimleri kaynar suda 5 dakika ön haşlama yapabilirsiniz.
Bu durumda patatesleri sosla birleştirmeden önce iyice süzün.
Tarifi Nasıl Çeşitlendirebilirsiniz?
Soğanlı patates graten
İnce doğranmış bir soğanı tereyağında hafifçe soteleyerek katların arasına ekleyebilirsiniz.
Mantarlı versiyon
Dilimlenmiş mantarları tavada suyunu çekene kadar pişirin ve jambon katlarının arasına yerleştirin.
Tavuklu graten
Jambon yerine ince dilimlenmiş pişmiş tavuk eti kullanabilirsiniz.
Sucuklu graten
Daha yoğun ve baharatlı bir lezzet için jambonun bir kısmını ince dilimlenmiş sucukla değiştirebilirsiniz. Sucuğun tuzlu ve yağlı olduğunu dikkate alarak sosun tuzunu azaltın.
Sebzeli graten
Brokoli, pırasa, kabak veya ıspanak ekleyerek sebze miktarını artırabilirsiniz.
Sulu sebzeleri kullanmadan önce tavada hafifçe pişirmek, gratenin sulanmasını önler.
Daha hafif versiyon
Sıvı kremanın yerine süt kullanabilir ve peynir miktarını azaltabilirsiniz. Ancak bu değişiklik grateni daha az yoğun ve daha az kremalı yapacaktır.
Jambonlu Patates Gratenin Yanına Ne Gider?
Bu doyurucu yemeği hafif eşlikçilerle dengelemek en iyi sonucu verir:
- Limonlu yeşil salata
- Roka ve domates salatası
- Kornişon turşu
- Karışık turşu
- Fırınlanmış sebzeler
- Yoğurtlu salata
- Haşlanmış sebzeler
- Hardallı salata sosu
Peynirli ve kremalı yapıyı dengelemek için ekşi, taze ve gevrek garnitürler tercih edebilirsiniz.
Önceden Hazırlanabilir mi?
Evet. Grateni birkaç saat önceden tamamen hazırlayarak üzerini kapatıp buzdolabında bekletebilirsiniz.
Pişirmeden yaklaşık 20 dakika önce buzdolabından çıkarın. Çok soğuk bir kabı doğrudan sıcak fırına koymak, bazı cam kapların çatlamasına neden olabilir.
Önceden hazırlanan gratende patatesler sosu bir miktar emebilir. Bu nedenle pişirmeden önce üzerine birkaç yemek kaşığı süt veya krema ekleyebilirsiniz.
Nasıl Saklanır?
Kalan grateni tamamen soğuttuktan sonra kapaklı bir saklama kabına alın veya fırın kabının üzerini sıkıca kapatın.
Buzdolabında yaklaşık 2–3 gün saklayabilirsiniz.
Yeniden ısıtmak için:
- Fırını 170–180°C’ye ayarlayın.
- Gratenin üzerini folyo ile kapatın.
- Yaklaşık 15–20 dakika ısıtın.
- Son birkaç dakikada folyoyu çıkarın.
Mikrodalga kullanılabilir; ancak fırında ısıtıldığında peynirli üst katman daha iyi dokusunu korur.
Dondurulabilir mi?
Pişmiş graten porsiyonlara ayrılarak dondurulabilir.
Tamamen soğuyan porsiyonları uygun kaplara yerleştirin. Tüketmeden önce buzdolabında çözdürün ve fırında ısıtın.
Patates ve kremalı sos çözüldükten sonra hafifçe dokusunu değiştirebilir. Bu nedenle en iyi sonuç, yemeği taze veya buzdolabında saklanmış hâlde tüketmektir.
Sık Sorulan Sorular
Patatesler neden sert kaldı?
Patates dilimleri fazla kalın kesilmiş, fırın yeterince ısınmamış veya pişirme süresi kısa tutulmuş olabilir.
Kabı folyo ile kapatıp 10–15 dakika daha pişirebilirsiniz.
Sos neden çok sıvı oldu?
Sos yeterince koyulaştırılmamış olabilir veya patates ve diğer malzemeler fazla su bırakmış olabilir.
Grateni servis etmeden önce 10 dakika dinlendirmek sosun toparlanmasına yardımcı olur.
Üzeri neden yanıyor?
Fırının üst ısısı fazla güçlü olabilir. Üst kısım erken kızardığında kabı alüminyum folyoyla kapatın ve son 10–15 dakikada folyoyu çıkarın.
Raklet peyniri şart mı?
Hayır. Kaşar, Emmental, Gruyère veya kolay eriyen başka bir peynir kullanılabilir.
Jambonsuz yapılabilir mi?
Evet. Mantarlı, ıspanaklı, pırasalı veya yalnızca peynirli bir graten hazırlayabilirsiniz.
Neden Bu Tarifi Seveceksiniz?
Jambonlu, patatesli ve raklet peynirli fırın graten:
- Kolay bulunan malzemelerle hazırlanır.
- Kalabalık sofralar için uygundur.
- Önceden hazırlanabilir.
- Son derece doyurucudur.
- Kremalı ve bol peynirli bir iç dokuya sahiptir.
- Farklı et, sebze ve peynirlerle çeşitlendirilebilir.
- Yanında yalnızca salatayla tam bir öğün oluşturur.
Sonuç
Jambonlu, patatesli ve raklet peynirli fırın graten, yumuşacık patatesleri, kremalı sosu ve altın renginde kızarmış peynir katmanıyla aile sofralarının favorisi olmaya adaydır.
Hazırlaması kolay, sunumu iştah açıcı ve oldukça doyurucu olan bu tarifi hafta sonu yemeklerinde, misafir sofralarında veya sıcak bir akşam yemeği için deneyebilirsiniz.
Tarifi kaydetmeyi ve bol peynirli fırın yemeklerini seven arkadaşlarınızla paylaşmayı unutmayın!
