Beşamel Soslu Jambonlu Peynir Graten
Beşamel soslu jambonlu peynir graten, sade malzemelerle kısa sürede hazırlanabilen sıcak, kremalı ve doyurucu bir yemektir. Küp doğranmış jambon parçaları yoğun beşamel sosla birleşirken, üzerindeki rendelenmiş peynir fırında eriyerek altın sarısı bir kabuk oluşturur.
Bu tarif özellikle hızlı bir akşam yemeği, sıcak başlangıç veya hafta sonu kahvaltısı hazırlamak isteyenler için uygundur. Tek kişilik fırın kaplarında sunulduğunda sofrada oldukça şık görünür. Büyük bir fırın kabında hazırlanarak ailece paylaşılması da mümkündür.
Tarifin temel versiyonunda patates veya makarna bulunmaz. Ana dolgu jambon, beşamel sos ve peynirden oluşur. Daha doyurucu bir ana yemek hazırlamak isteyenler ise haşlanmış patates, makarna, mantar veya sebze ekleyebilir.
Tarif Bilgileri
Hazırlama süresi: 15 dakika
Pişirme süresi: 20 dakika
Toplam süre: Yaklaşık 35 dakika
Porsiyon: 4 kişilik
Pişirme sıcaklığı: 200°C
Tarif türü: Sıcak başlangıç veya ana yemek
Mutfak: Fransız mutfağı
Yaklaşık enerji: Porsiyon başına 450 kcal
Kaynak tarif dört küçük fırın kabı için hazırlanmakta; 250 gram jambon, 200 gram rendelenmiş peynir ve klasik beşamel sos kullanılmaktadır.
Bu Tarifi Neden Seveceksiniz?
- Yaklaşık 35 dakikada hazırlanır.
- Az sayıda ve kolay bulunan malzemeler içerir.
- Kremalı iç dokusu ve kızarmış peynir yüzeyiyle oldukça doyurucudur.
- Tek kişilik kaplarda şık biçimde servis edilebilir.
- Artan jambon ve peynirleri değerlendirmek için uygundur.
- Patates, makarna veya sebzelerle kolayca zenginleştirilebilir.
- Önceden hazırlanıp servis saatinde fırına verilebilir.
Jambonlu Peynir Graten İçin Malzemeler
Beşamel sos için
- 40 gram tereyağı
- 40 gram un
- 500 ml süt
- Tuz
- Taze çekilmiş karabiber
- 1 tutam rendelenmiş muskat
Dolgu ve üzeri için
- 250 gram küp doğranmış jambon
- 200 gram rendelenmiş peynir
- 2 yemek kaşığı krema
- Fırın kaplarını yağlamak için az miktarda tereyağı
Kaynak tarifte peynir olarak Emmental, Comté veya gravyer önerilmektedir. Krema ise daha zengin bir kıvam için kullanılabilir.
Türkiye’de Kullanılabilecek Malzeme Alternatifleri
Jambon yerine
Domuz eti tüketmeyenler şu ürünleri kullanabilir:
- Hindi jambon
- Tavuk jambon
- Füme hindi
- Füme tavuk göğsü
- Küçük doğranmış pişmiş tavuk eti
Hindi veya tavuk jambon kullanıldığında tarifin yapılışı değişmez.
Peynir yerine
Türkiye’de kolay bulunan peynirlerden şunlar tercih edilebilir:
- Taze kaşar
- Eski kaşar
- Mozzarella
- Gravyer
- Gouda
- Cheddar
Kaşar ve mozzarella karışımı kullanıldığında hem güçlü bir peynir aroması hem de güzel uzayan bir doku elde edilir.
Gerekli Mutfak Ekipmanları
- Orta boy sos tenceresi
- Çırpma teli
- Tahta kaşık veya spatula
- Dört küçük fırın kabı
- Alternatif olarak orta boy fırın kabı
- Peynir rendesi
- Kesme tahtası
- Keskin bıçak
Beşamel Soslu Jambonlu Peynir Graten Nasıl Yapılır?
1. Fırını hazırlayın
Fırını önceden 200°C’ye ısıtın.
Dört küçük fırın kabının içini ince bir tabaka tereyağıyla yağlayın. Tek bir büyük kap kullanacaksanız yaklaşık 20–22 cm büyüklüğünde bir fırın kabı yeterlidir.
2. Jambonu doğrayın
Jambon dilimlerini küçük ve eşit küpler hâlinde doğrayın.
Çok büyük parçalar sosun içinde eşit dağılmayabilir. Yaklaşık 1–1,5 cm büyüklüğündeki küpler ideal bir doku sağlar.
3. Tereyağını eritin
Tereyağını orta ateşte bir tencerede eritin.
Tereyağının kahverengileşmesine izin vermeyin. Tamamen eridiğinde unu eklemeye geçin.
4. Unu kavurun
Unu erimiş tereyağına ilave edin.
Çırpma teli veya tahta kaşıkla yaklaşık 1–2 dakika sürekli karıştırın. Bu karışıma Fransız mutfağında “roux” adı verilir.
Unun çiğ kokusu azalmalı ancak rengi koyulaşmamalıdır.
5. Sütü ekleyin
Sütü tencereye bir anda değil, birkaç aşamada dökün.
İlk olarak az miktarda süt ekleyip pürüzsüz bir karışım elde edinceye kadar hızlıca çırpın. Ardından kalan sütü azar azar ilave edin.
Bu yöntem beşamel sosun topaklanmasını önlemeye yardımcı olur.
6. Beşamel sosu koyulaştırın
Sosu orta-düşük ateşte sürekli karıştırarak pişirin.
Yaklaşık 5–7 dakika içinde sos koyulaşmaya başlayacaktır. Kaşığın arkasını ince bir tabaka hâlinde kapladığında kıvamı hazırdır.
Sos çok koyu olursa birkaç yemek kaşığı süt ekleyebilirsiniz. Çok akışkan kalırsa bir veya iki dakika daha pişirin.
7. Sosu baharatlandırın
Beşamel sosa tuz, karabiber ve bir tutam muskat ekleyin.
Jambon ve peynir tuzlu olabileceği için tuzu kontrollü kullanın. Bütün malzemeler birleştirildikten sonra yeniden tadına bakabilirsiniz.
8. Kremayı ekleyin
Tencereyi ocaktan alın.
Daha yumuşak ve zengin bir kıvam için iki yemek kaşığı kremayı beşamel sosa ekleyip karıştırın.
Krema kullanmak istemiyorsanız bu aşamayı atlayabilirsiniz.
9. Jambonları sosa karıştırın
Küp doğranmış jambonları sıcak beşamel sosun içine ekleyin.
Jambonların sosun her tarafına eşit biçimde dağılması için spatulayla karıştırın. Kaynak tarifte jambon, beşamel sos hazırlandıktan ve tencere ocaktan alındıktan sonra eklenmektedir.
10. Karışımı fırın kaplarına paylaştırın
Jambonlu beşamel karışımını hazırladığınız dört küçük fırın kabına eşit şekilde dağıtın.
Kapları tamamen ağzına kadar doldurmayın. Peynir erirken ve sos ısınırken hafifçe kabarabilir.
11. Rendelenmiş peyniri ekleyin
Rendelenmiş peyniri kapların üzerine bol ve eşit biçimde serpin.
Daha kızarmış bir yüzey için peynirin üzerine çok az galeta unu ekleyebilirsiniz. Ancak temel tarifte galeta unu kullanılmamaktadır.
12. Fırında pişirin
Fırın kaplarını bir tepsi üzerine yerleştirin.
Önceden ısıtılmış 200°C fırında 15–20 dakika pişirin. Peynir tamamen eriyip yüzey altın rengini aldığında graten hazırdır.
Daha koyu bir kızarıklık isterseniz pişirmenin son 2–3 dakikasında fırının ızgara ayarını açabilirsiniz. Bu sırada yemeği yakmamak için sürekli kontrol edin.
13. Dinlendirip servis edin
Grateni fırından çıkardıktan sonra 5 dakika dinlendirin.
Küçük kaplar çok sıcak olacağı için servis sırasında altlarına tabak yerleştirin. Üzerine ince kıyılmış maydanoz, frenk soğanı veya biraz karabiber ekleyebilirsiniz.
Mükemmel Beşamel Sos İçin Püf Noktaları
Sütü yavaş ekleyin
Sütün tamamını bir anda eklemek topaklanmaya neden olabilir. Her eklemeden sonra karışım tamamen pürüzsüz oluncaya kadar çırpın.
Ateşi çok yükseltmeyin
Yüksek ateş, sosun tencerenin tabanına yapışmasına veya yanmasına neden olabilir. Orta veya orta-düşük ateş kullanın.
Sürekli karıştırın
Beşamel sos pişerken tencerenin özellikle tabanını ve köşelerini düzenli olarak karıştırın.
Tuzu dikkatli kullanın
Jambon ve peynir zaten tuzlu olabilir. Sosu önce hafifçe baharatlandırın, jambonu ekledikten sonra tadını yeniden kontrol edin.
Muskatı abartmayın
Muskat, beşamel sosla çok uyumludur ancak yoğun bir aromaya sahiptir. Küçük bir tutam yeterlidir.
Gratenin Üzeri Nasıl Daha İyi Kızarır?
- Kolay eriyen peynir kullanın.
- Peyniri çok ince değil, orta kalınlıkta rendeleyin.
- Fırını önceden tamamen ısıtın.
- Kapları fırının orta-üst rafına yerleştirin.
- Son dakikalarda kısa süreli ızgara ayarı kullanın.
- Daha çıtır yüzey için az miktarda galeta unu ekleyin.
Tarif Çeşitleri
Patatesli jambonlu graten
Daha doyurucu bir ana yemek hazırlamak için haşlanmış patates ekleyebilirsiniz.
Patatesleri ince dilimler veya küçük küpler hâlinde kesin. Fırın kabına patates, jambonlu beşamel ve peynir şeklinde katlar oluşturun.
Pişirme süresini yaklaşık 25–30 dakikaya çıkarın.
Makarnalı jambonlu graten
Yaklaşık 250 gram kısa makarnayı hafif diri kalacak şekilde haşlayın.
Makarnayı jambonlu beşamel sosla karıştırın, fırın kabına aktarın ve peynirle kaplayın. 200°C’de yüzeyi kızarıncaya kadar pişirin.
Mantarlı jambon graten
Dilimlenmiş mantarları tavada suyunu tamamen çekinceye kadar soteleyin.
Mantarları jambonla birlikte beşamel sosa ekleyin. Mantarların suyunu çektirmek, gratenin sulanmasını önler.
Brokolili peynir graten
Küçük brokoli parçalarını birkaç dakika haşlayın ve iyice süzün.
Jambonlu karışıma ekleyerek daha renkli ve sebzeli bir yemek hazırlayın.
Kabaklı jambon graten
Kabakları ince dilimleyip tavada kısa süre soteleyin.
Fazla suyunu aldıktan sonra fırın kabına jambonlu beşamel sosla birlikte yerleştirin.
Tavuklu peynir graten
Jambon yerine küçük doğranmış pişmiş tavuk göğsü veya tavuk but eti kullanabilirsiniz.
Tavuk etini doğrudan beşamel sosa ekleyip aynı yöntemle pişirin.
Vejetaryen peynir graten
Jambonu çıkartıp yerine şu malzemelerden birini kullanabilirsiniz:
- Mantar
- Ispanak
- Brokoli
- Karnabahar
- Pırasa
- Kabak
- Közlenmiş kırmızı biber
Sebzelerin fazla suyunu mutlaka süzün.
Jambonlu Peynir Gratenin Yanında Ne Servis Edilir?
Bu graten kremalı ve peynirli olduğu için yanında daha hafif eşlikçiler tercih edilebilir.
- Limonlu yeşil salata
- Roka ve domates salatası
- Hardallı marul salatası
- Buharda pişmiş sebzeler
- Izgara kuşkonmaz
- Turşu
- Kızarmış baget ekmek
- Sarımsaklı ekmek
- Hafif sebze çorbası
Tek kişilik kaplarda sıcak başlangıç olarak sunulabileceği gibi, ekmek ve salatayla birlikte ana yemek olarak da servis edilebilir.
Önceden Hazırlanabilir mi?
Evet. Beşamel sosu ve jambonlu dolguyu önceden hazırlayabilirsiniz.
Karışımı fırın kaplarına paylaştırın ancak peyniri henüz eklemeyin. Kapların üzerini kapatarak buzdolabında bir güne kadar saklayın.
Servis öncesinde üzerlerine peynir ekleyip sıcak fırına yerleştirin. Karışım soğuk olduğu için normal pişirme süresine birkaç dakika eklenebilir.
Nasıl Saklanır?
Artan grateni tamamen soğuduktan sonra kapalı bir kaba aktarın.
Buzdolabında yaklaşık 2–3 gün saklayabilirsiniz. Süt ürünleri ve jambon içerdiği için uzun süre oda sıcaklığında bırakmayın.
Yeniden ısıtmak için üzerini gevşekçe folyo ile kapatıp 170–180°C fırında 10–15 dakika bekletin.
Mikrodalgada Isıtılabilir mi?
Evet. Tek porsiyon grateni mikrodalgaya uygun bir kaba koyarak kısa aralıklarla ısıtabilirsiniz.
Ancak mikrodalgada peynir yüzeyi ilk günkü kadar kızarmış ve çıtır olmayacaktır. Daha iyi sonuç için klasik fırın veya airfryer tercih edilebilir.
Dondurulabilir mi?
Graten dondurulabilir ancak çözüldükten sonra beşamel sosun dokusunda hafif değişiklik oluşabilir.
Dondurmak için tamamen soğuyan porsiyonları kapalı kaplara koyun. Buzdolabında çözdürdükten sonra fırında iyice ısıtın.
En iyi kremalı doku için taze hazırlanmış veya buzdolabında kısa süre saklanmış hâli tercih edilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Unu yeterince kavurmamak
- Sütü bir anda eklemek
- Sosu karıştırmayı bırakmak
- Beşamel sosu çok koyu veya çok sıvı hazırlamak
- Jambon ve peynirin tuzunu hesaba katmamak
- Çok sulu sebzeleri doğrudan eklemek
- Fırını önceden ısıtmamak
- Peyniri yüzeye eşit dağıtmamak
- Grateni dinlendirmeden servis etmek
Sıkça Sorulan Sorular
Beşamel sos neden topaklandı?
Süt çok hızlı eklenmiş veya karışım yeterince çırpılmamış olabilir.
Topaklanan sosu el blenderiyle kısa süre karıştırabilir veya ince bir süzgeçten geçirebilirsiniz.
Beşamel sos çok koyu oldu, ne yapmalıyım?
Azar azar sıcak süt ekleyip çırparak kıvamını açabilirsiniz.
Sütü kontrollü ekleyin; sos çok fazla incelirse yeniden koyulaştırmak gerekir.
Graten neden sulu oldu?
Beşamel sos yeterince koyulaşmamış veya eklenen jambon ve sebzeler fazla su bırakmış olabilir.
Sebzeleri önceden soteleyin ve beşamel sosu kaşığın arkasını kaplayacak kıvama gelinceye kadar pişirin.
Kaşar peyniri kullanılabilir mi?
Evet. Taze kaşar bu tarifte iyi erir ve güzel bir kızarmış yüzey oluşturur.
Daha belirgin bir aroma için kaşarı gravyer veya eski kaşarla karıştırabilirsiniz.
Krema kullanmak zorunlu mu?
Hayır. Krema yalnızca sosun daha zengin ve yumuşak olmasını sağlar.
Krema eklemeden de klasik beşamel sosla lezzetli bir graten hazırlanabilir.
Büyük fırın kabında hazırlanabilir mi?
Evet. Dört küçük kap yerine orta boy tek bir fırın kabı kullanabilirsiniz.
Büyük kapta hazırlanan gratenin ortasının tamamen ısınması için birkaç dakika daha fazla pişirme gerekebilir.
Airfryer’da pişirilebilir mi?
Airfryer’a sığan, ısıya dayanıklı küçük kaplar kullanılabilir.
Yaklaşık 180°C’de peynir eriyip yüzey kızarıncaya kadar kontrollü şekilde pişirin. Cihazların gücü farklı olduğu için süreyi sık sık kontrol edin.
Sonuç
Beşamel soslu jambonlu peynir graten, yalnızca birkaç temel malzemeyle hazırlanan kremalı ve pratik bir sıcak yemektir.
Başarılı bir sonuç için beşamel sosu pürüzsüz hazırlamak, jambon ve peynirin tuzunu dikkate almak ve grateni önceden ısıtılmış fırında yüzeyi kızarıncaya kadar pişirmek yeterlidir.
Tarifi dört küçük kapta şık bir başlangıç olarak sunabilir veya patates, makarna ve sebzeler ekleyerek doyurucu bir aile yemeğine dönüştürebilirsiniz.
